English
یادداشت

 

ضرورت برپائی و استمرار گفتگو در گفتمان آموزش مهندسی در انجمن آموزش مهندسی ایران باگشایش پیش گفتمان پایه ی مهارت های دانشجویی

 

مهندس سید ابراهیم ابطحی، عضو هیأت مدیره و دبیر کمیته پژوهش انجمن آموزش مهندسی ایران، استادیار دانشکده مهندسی کامپیوتر دانشگاه  صنعتی شریف

                      
 
ضرورت های برپائی و استمرار گفتگو در گفتمان آموزش مهندسی در انجمن آموزش مهندسی ایران
با گشایش پیش گفتمان پایه ی مهارتهای دانشجوئی
سید ابراهیم ابطحی
عضو هیئت مدیره و دبیر کمیته پژوهش انجمن آموزش مهندسی ایران
و
استادیار دانشکده مهندسی کامپیوتر دانشگاه صنعتی شریف
abtahi@sharif.ir
مقدمه

فهم جمعی از پدیده ها و واقعیت های بیرونی در هر حوزه، میتواند بر مبنای گفتگو در گفتمان های پایه در آن حوزه، شکل گیرد. برای انجمن های علمی به عنوان سمن )سازمان مردم نهاد(، تعمیق گفتمان های حوزه ماموریتی، در اولویت قرار دارد. در غیر این صورت اوقات گرانبهای اعضای علاقمند و مجرب و داوطلب هیئت های مدیره این نهادها، صرف گفتگو یا اتخاذ تصمیمات اداری کم ثمر خواهدشد. ارتباطات که امروزه از آن به عنوان تعاملات تصاویر ذهنی )بر مبنای مدل شانون و ویویر( یاد میشود ، زمینه گفتگو را فراهم میکند. گفتگو، گفتمان را شکل میدهد و گسترش گفتمان، به تدریج به این سوال پاسخ میدهد که مثلا وقتی ازآموزش مهندسی صحبت می کنیم، راجع به چه چیز ،صحبت می کنیم. بسیاری از اقداماتی که در غیاب یا ضعف گفتمان ماموریتی، مبتنی بر مفروضات ناسازگار و گاه متنافر انجام می شود، کم ثمر یا حاصلش، مقطعی و ناپایدار است. بر مبنای مقدمات فوق، نگارنده پیشنهاد میکند در گام نخست اعضای هیئت مدیره محترم انجمن آموزش مهندسی ایران و سپس اعضای کمیته ها و هسته ها و شاخه های انجمن، در ستون یادداشت این خبرنامه، به روشنی به ترسیم دیدگاه های خود در مورد مفاهیم و مباحث پایه حوزه آموزش مهندسی در ایران بپردازند و به برپائی این گفتمان، شکل دهند. سپس با گفتگوی متعامل در جلسات هیئت مدیره و نشست های کنفرانس های انجمن، می توان این گفتمان تعمیق شده را به اعضای محترم انجمن، عرضه و از آنان برای حضور در این گفتگوها، دعوت نمود.

برای بخش همیشه در بحران، آموزش ،که گروهی با آمار نشان میدهند بشکل میانگین تا نیمی از بودجه جاری کشورها را تصرف کرده است ، تحلیل بهره وری کیفی و تحلیل ترازنامه سرمایه های فکری تولیدی، مهم است. بخش آموزش که امروزه با سونامی تغییرات مدل ارتباطی شالوده ای خود، مواجه است، با انسان دوزیست واقعی مجازی سر و کار دارد که عکس العمل مدنی طبیعی او تمرد و حضور نامرتب یا آیشی در کلاسهای درس دانشگاهی در بخش مهمی از دانشگاه های جهان است. امروزه چگونه میتوان انتظار داشت انسانی که فناوری های نو، نه فقط رفتار روزمره، بلکه سبک زندگی او را دگرگونه کرده است، وقتی مهارت یاد گرفتن و یاد دادن را نیاموخته، در جامعه بتواند به عنوان دانش آموز، دانشجو، معلم، مدرس یا استاد به شکل مفید و موثر، نقش آفرینی کند. مغفول ماندن عدم اشراف عموم بر این مقوله ها، نباید ما را دچار این تصور کند که در حوزه موضوعی تخصصی هم، سطح گفتمان بالاست، بلکه این گفتمان در حوزه تخصصی هم، به شکل طبیعی، دچار عقب ماندگی تاریخی است.

چنانچه به جای پرداختن به مفاهیم پایه و گشایش باب گفت و گو و بعد گفتگو در مورد آنها، سودبران یک گفتمان را به کتابها و مراجع پایه موجود، ارجاع دهیم و آنها را جزء بدیهیات بشماریم مانع گسترش گفتمان و تعمیق آن شده ایم. زیرا فهم ما از مفاهیم یک حوزه گفتمانی، مهم است و مفاهمه، ثمره به اشتراک گذاشته این مفاهیم است که بر مبنای آن میتوان به اقدام و عمل مشترک موثر و نقد پذیر، همت گمارد. ضمن دعوت همه عزیزان به مشارکت در شکل گیری این گفتمان ، این باب را با مقدمه ای در مورد مهارتهای دانشجوئی در قالب یک پیش گفتمان یا گفتمان پیش نیاز، آغاز می کنم .

پیش گفتمان مهارتهای دانشجوئی

وسیله رفتن به مقصد، مقصد را تعیین نمی کند، اما آنرا ممکن می سازد. قلت یا فقدان مهارتهای دانشجوئی در گروه قابل توجهی از دانشجویان ورودی دانشگاه های مهندسی، عیان است. مهارتهای پایه ای که در غیاب آنها استعدادهای بسیاری هدر می روند. از مهارتهای اولیه خواندن، نوشتن، سخن گفتن، ارائه کردن، ارتباط برقرار کردن گرفته تا

مهارتهای میانه ی شناخت توانائیها و پرورش استعدادها، سازماندهی و برنامه ریزی، یادداشت برداری، گردآوری و استفاده از اطلاعات، گزارش نویسی، مقاله نویسی، کار گروهی، حل مسئله مذاکره و متقاعد کردن، غلبه بر فشارها، مرور و امتحان دادن گرفته تا مهارتهای پیشرفته ای که ماهیت سواد دارند نظیر سواد انواع گونه های فکر کردن، سواد یادگرفتن و یاددادن، نوآوری، کارآفرینی، مراقبت جسمی و روانی از خود، ورزش کردن، با هنر آمیختن، لذت بردن و تفریح کردن تا نگرش های تازه تر که به اینها ماهیت هوش بخشیده است نظیر هوش هیجانی و هوش اخلاقی قابل آموختن.

زیر بنای مهارتهای دانشجوئی، مهارت های زندگی است که در نسل جدید، گروهی از والدین دانشجویان هم، گاه در یاددهی به موقع آنها، به فرزندان خود، غفلت می کنند. نمونه های تاسف آور فقدان این مهارتها و اعتراف متاسفانه افتخار آمیز به آنها را در رسانه های جمعی در گفتگو با افراد موفق، می توان دید. افرادی که صادقانه و متاسفانه گاه با افتخار، از ناتوانی خود در انجام کارهای اولیه شخصی، نظیر غذا پختن برای گرسنه نماندن، سخن می گویند. آموزش این مهارتها از خانواده ها آغاز می شود و تا از مدارس و دانشگاه ها امتداد می یابد و بسیاری از آنها هر چه زودتر و در سنین کم به شکل مهارتی، فرا گرفته شود اثر بخش تر است. بر عدم آمادگی برخی ازاین نهادها در درک نیاز و ضرورت این مهارتها، هم نباید چشم بست. مثلا والدینی که سواد کودک پروری و حتی زندگی خانوادگی مشترک را ندارند. بر ضرورت آغاز یا گسترش فعالیت برای ایجاد به موقع این مهارتها، باید پای فشرد. مثلا با توجه به تمام محدودیت های دانشگاه ها در ارائه این مهارتها ، میتوان توصیه کرد که در قالب مثلا هشت درس صفر واحدی، در چهار تابستان دوره کارشناسی ، سبد کمینه ای از این مهارتها به دانشجویان، آموخته شود. این نوشته مقدماتی و فتح بابی درحوزه ای گفتمانی است که می توان بسیار بیشتر، در باره آن نوشت و سخن گفت.


استعلام وضعیت عضویت
کلیه حقوق این وب سایت برای انجمن آموزش مهندسی ایران محفوظ است.